دوشنبه 29 مهر 1398

فرهنگ و هنر

نسخه چاپی ایجاد : ‎1394/04/13 11:32 ویرایش : ‎1394/04/16 01:37 بازدید: 938

آئین و مذهب مردم آستارا :

اهالی منطقه ی آستارا تا قبل از ورود سادات زیدیه و روحانی بزرگی چون سید جمالالدین روحی تبریزی و پیدایش بابا های صوفی دینهای زرتشتی ، خرم دینی ، مهر پرستی و کلیمی را پیرو بوده اند و قبر های موجود از زرتشتیان و کلیمی ها و وجود غار بابک در « فندق لیق » و قلعه ی « بزّه » در« لا تون » یعنی ( بزه قلعه در لاتون ) و قلعه ی شیندان که مقر فرماندهی و استقامت بابک بوده است ، همگی تأیید گر این عبارت اند . بعد اسلام مذاهب ائمه اربعه مخصوصاً مذهب شافعی و سپس زیدیه رو به رشد نهاد و در حال نزدیک به اکثریت مردم آستارا شیعه ی اثنی عشری و دیگر شعب تشیع می باشند . همچنین از ادیان غیر اسلام نشانی بر جای نمانده است . در دوره ی باستان بخصوص در منطقه ی قفقاز و نواحی آستارا و تالش ایزد مهری به نام میترا مورد ستایش بوده است که به این آیین مهرپرستی با میترائیسم گفته اند . بعدها این دین بر روی دینهایی چون زرتشت و مسیحیت تأثیرگذار بوده وبه روم و یونان و بسیاری از کشورهای خاورمیانه راه پیدا کرد ولی امروزه از آن نشانی باقی نیست جز مراسم هایی که در دین زرتشت از آن دین گرفته شده است .

ملیت و ارزش سواد در آستارا :

فقط مردم این منطقه در دوران شیروانشاهان تابع آنان بودند اما پس از انقراض حکومت شیروانشاهان تابعیت کشور ایران را داشته و دارند. در دوره ی قاجاریه رفت و آمد بازرگانان و خارجیان و شاهزادگان قجری به آستارا سبب نفوذ تمدن جدید به این شهر شد و بسیاری از همین شاهزادگان در آستارا درس خوانده اند مانند : کیقباد میرزا فرزند داراب ، میرزاشاهزاده محمد خان فرزند میرزا ، و … . علم و سواد از دیر باز در آستارا مورد احترام و ارزش بوده است و در سرشماری سال ۱۳۳۵ ش در شهر آستارا که در آن زمان بخشی از استان آذرباییجان شرقی و تابع شهرستان اردبیل محسوب می شد ، درصد باسوادان مرد ۹۲ درصد و زن ۷۵ درصد ثبت شده است که در مجموع باسوادان مرد و زن ۷۵ درصد منظور شده است . در سال ۱۳۴۵ میزان شاخص مرد و زن باسواد 2/59 درصد ثبت شده که بعد از شهر تهران در رده ی دوم جدول قرار گرفت و این در مقایسه با میزان علم و سواد در شهرهای دیگر قابل توجه بود زیرا در زمانی که تحصیل برای خانم ها سخت و پرمخاطره بود ، آمار مردم آستارا نشانگر ارزش و احترام یادگیری سواد حتی برای خانم ها را نشان می دهد .

شغل مردم آستارا :

آستارا منطقه ای است دارای کشاورزی و به خاطر قرار گرفتن در مجاورت آذرباییجان و گیلان و قفقازیه محل تجارت و داد و ستد نیز بوده است . اهالی به وسیله ی کشاورزی ، دامداری و تجارت و صیادی امرار و معاش می کنند و عده ای نیز کارمند دولت می باشند . صادرات آستارا بیشتر برنج ، صیفی جات و فراورده های جنگلی ، ماهی و پرندگان مهاجر بوده است . این شهر از محدوده شهرهایی است که جمعیت زنان و مردان آن طبق سرشماری سال ۱۳۶۵ تقریباً برابر است . فعالیت های تجاری بین روسیه از طریق تالش با ایران از دوران مغول و صفویه و شاید از آ ن روزی که نام آستارا به این منطقه اطلاق شد آغاز گشته ( با خرید و فروش برنج و زغال ) و از همان زمان منطقه ای تجاری محسوب شده است . هر چند آستارا دارای ساحلی کم عمق بوده و برای ایجاد بندر گاه خیلی هم مناسب نبوده است ، ولی تاریخ نشان می دهد که از عهد شاه اسماعیل صفوی آستارا بندر گاه بوده و قایق های تجاری برای حمل بار و سرباز و آذوقه به این مکان می آمدند . همچنین از زمان فتحلی شاه رسماً دارای گمرک بوده است .

آداب و رسوم مردم آستارا :

۱- در آستارا نیز به مانند دیگر مناطق ایران در شب آخرین چهارشنبه ی سال جشن بر پا می شود و مردم این ناحیه به رسم ایرانیان کهن آتش روشن میکنند و از روی آتش می پرند و هنگام پریدن از روی آتش اشعار و دعاهایی می خوانند که بیشتر آنها با قومهای دیگر ایرانی مشترک می باشد . در شب چهارشنبه سوری کودکان و جوانان برای دستمال و شال انداختن به خانه ی آشنایان رفته و دستمال می اندازند . این رسم از گذشته ها وجود داشته و هنوز در بعضی از خانواده ها انجام می گیرد و به این طریق دخترانی که دم بخت هستند را گاهاً به دستمال بسته و با پسرانشان نامزد می کنند و تا سال آینده به خانه ی بخت می آورند .

۲- در آخرین شب چهارشنبه ی سال اگر چیزی از وسایل و اثاثیه خانه ( مخصوصاً الک ) چنانچه در نزد همسایه باشد فوراً پس گرفته می شود و تا غروب آفتاب به خانه بر می گردانند و عقیده دارند که چنانچه اشیاء امانت تا غروب به خانه بر نگردد برای صاحب اشیاء در سال جدید بد شگون خواهد بود .

۳- پانزده روز به عید مانده دسته های نورشید ( مخفف نوروز شده می باشد و معنی خورشید نو را می دهد ) در کوچه ها راه می افتد و می خوانند : ( نورشید شد ، نورشید شد – عالم بابا فیروز شد – باشد مبارک نوروز ) و به این شیوه از مردم و صاحبخانه ها عیدیانه ( عیدی ) که شامل پول ، تخم مرغ ، برنج و سایر چیزها است ، دریافت می کنند .

۴- در بعضی از مناطق آستارا رسم است که در شبهای جمعه آتش یا شئ ای را از خانه خارج نمی کنند و حتی به همسایه ها نیز به امانت چیزی نمی دهند چون معتقدند که این کار بد یمنی را به همراه دارد.

۵- در عید نوروز هنگام ساعت تحویل سال مثل تمامی مناطق ایران سفره ی هفت سین گذارده می شود و همه ی اهل خانه به دور آن جمع شده و پدر یا پدر بزرگ پس از خواندن دعا ، شمع روشن کرده و سال نو را تبریک می گوید و سپس دیدار از بزرگان قوم و اهل فامیل آغاز می شود و سعی می کنند که دراین دید و بازدید ها کینه و کدورت ها را فراموش کنند .

۶- رسم مهمان نوازی از قدیم در مناطق آستارا وجود داشته است و هنوز این رسم به قوت خود باقی است . اگر مهمان ناخوانده یا غریبه ای بر منزل وارد شود از او پذیرایی به عمل می آید چون این اعتقاد وجود دارد که مهمان حبیب خداست و نباید از او سئوال کرد که کیست و از کجا می آید و به کجا می رود و حتماً سه روز مهمان را به خاطر خدا باید پذیرفت . حتی اگر این مهمان غریبه یا یک بی پناه باشد .

۷- اگر شخصی مشک سفالی کره کشی ، که در اطراف آستارا به آن ( نهره ) و در بعضی از محلات گیلان به آن ( نهخه ) می گویند ؛ را چنانچه با سر باز به جایی حمل کند و این عمل را دامداران ببینند بلافاصله آن نهره را می شکنند چون معتقدند که اگر کسی نهره را دهن باز ( سر باز ) به جایی حمل کند خیر و برکت از کلیه ی دامها خواهد رفت و شیرهای دام بی کره خواهد گشت یعنی خیر و برکت از منطقه می رود و محصولات لبنی نیز کم می شود .

۸- در شبهای دراز پاییز و زمستان خانواده ها و بزرگان و آشنایان دور هم جمع می شوند و داستان گذشتگان و قدما را برای نوجوانان و جوانان تعریف می کنند . بیشتر این داستان ها مطالبی از قبیل ، شجاعت ، دلاوری ، پند ، پهلوانی و دفاع از ناموس را در بر می گیرد، مانند قصه های ملک محمد ، ملک احمد ، ملک جمشید و… . باز گویی این داستان ها جوانان و نو جوانان را با ناموس پرستی و دفاع از خاک وطن انس می دهد و آنها این الگو ها را در مدرسه ی ناموسی و سنتی آبا و اجدادی خود یاد می گیرند.

۹- مراسم ازدواج در مناطق آستارا متفاوت بوده است . ولی آنچه که در همه جای آستارا بیشتر به چشم می خورد این است که همه ی آنها سعی می کنند که عروسها و داماد های خود را از خانواده های اصیل انتخاب کنند . هیچ ازدواجی بدون رضایت پدر و مادر صورت نمی گیرد و جشنهای ازدواج تشکیلی از آداب و رسومات مردم تالش و آذرباییجان بوده است . از دیگر مراسمات ، جشن ختنه سوران ، خواستگاری و مراسم عقد ، بریدن ناف نوزاد و مراسم نام گذاری نوزاد را می توان نام برد .

بازی های رایج در آستارا :

با توجه به اینکه منطقه ی آستارا یک منطقه ی مرزی می باشد و در طول تاریخ ، کشور ما همیشه مورد تهاجم و تاخت و تاز بیگانگان بوده است مردم این سامان جهت رویارویی با دشمنان بیشتر به ورزشهای رزمی و سایر ورزشهای باستانی از قبیل اسب سواری ، دویدن ، تیر اندازی ، شنا ، کشتی و مشت زنی علاقه نشان داده اند . ورزش فوتبال از زمان جنگ جهانی اول به بعد که انگلیسی ها بر آستارا تسلط یافتند در این ناحیه رونق گرفت و این شهر در سال ۱۳۰۶ شمسی به اوج افتخارات خود در فوتبال نایل آمد . تیم فوتبال صداقت آستارا در همان سال در دو مسابقه با همسایه های شمالی خود بر تیم های لنکران وبادکوبه پیروز شد و افتخاری برای کشور در آن عصر کسب نمود و هنوز هم ورزش دوستان آستارایی به آن افتخار می کنند .

از ورزشهای سنتی می توان به کمر بازی ( قیش بازی یا قیئش وئردی یا قارپوشماق اویونو ) ، بازی سه پایه ( ملّا هرای = کمکم کن ملّا ) ، بازی یه یرسن (قایم باشک در آب ) ، بازی جوز – جوز ( نوعی چوگان بازی است ) و … اشاره کرد .

سینما:

در سال ۱۳۷۶ شمسی و پس از آتش سوزی در یکی از قدیمی ترین و بزرگترین سینماهای گیلان در آستارا سینما قیام، سینما آستارای سابق، که ابتدا با نام سالن اپرا در سال ۱۳۲۰ شمسی در میدان اصلی و مرکزی شهر احداث شده بود.

حال در آستارا یک سینما به نام سینما دریا، چهار سالن تئاتر کانون امام خمینی، دانشگاه آزاد، کانون پرورش فکری کودکان و سالن باغ ملی «تئاتر شهر» و سه سالن اجتماعات مجهز در هتل بین‌المللی اسپیناس، اداره تبلیغات اسلامی به نام «شهدای گمنام» و سالن سپاه آستارا، یک گالری هنری مدرن «گالری هنری معراج» موجود می‌باشد، که با احداث سالن بزرگ ۷۵۰ نفری سینما و تئاتر اداره ارشاد شمار اماکن فرهنگی شهر افزایش می‌یابد. لازم به توضیح است آستارا در زمینه سینما دارای یک سینما چهاربعدی درحاشیه سواحل دریا ویک سینما پنج بعدی در ورودی شهر می‌باشد.

کتابخانه عمومی

یکی از قدیمی ترین و نخستین کتابخانه‌های کشور ، (کتابخانه عمومی شماره یک آستارا (به  نام پیشین قرائت‌خانه آستارا) به تاریخ ۱۳۰۳ تاسیس شده است.

طبق آمار ۱۳۸۲ در استان گیلان ۵۵ کتابخانه عمومی دولتی وجود دارد که در مجموع حدود ۲۱۳٬۴۹۸ جلد کتاب، به غیر از نشریه‌های ادواری، دارند. تعداد اعضای آنها طبق آمار ۷۲۸٬۵۴ نفر است. قدیمی‌ترین این کتابخانه‌ها کتابخانه عمومی شماره ۱ شهر آستاراست که در ۱۳۰۳ توسط گروهی از مردم این شهر تأسیس شد و در ۱۳۴۵ به مالکیت وزارت فرهنگ و هنر وقت درآمد. هم‌اکنون این کتابخانه بیش از ۱۵۰۰۰ جلد کتاب دارد.

در سطح شهر علاوه بر کتابخانه عمومی شماره (۱)، کتابخانه عمومی شماره (۲) نیز در ارائه خدمات به مردم فعال می باشد.

نشریات فعال

  • هفته نامه پیام آستارا
  • هفته نامه تارک خزر ((نام پیشین «آوای انزلی» می باشد و پس از تغییر نام با مرکزیت آستارا و در گستره استان گیلان منتشر می شود))
  • دو هفته نامه آوای آستارا
  • دو هفته نامه خط آخر ((نام سابق «پیک آستارا» بوده است و پس از تغییر نام در سطح استان گیلان منتشر می شود((
  • ماهنانه طریقت ((به «طریقت نو» تغییر نام یافته و در سطح استان گیلان منتشر می شود))
  • ماهنامه کشکول ((به «بهار» تغییر نام پیدا کرده است))

 

برنامه ها و اقدامات دولت در خصوص اهل سنت شهرستان :

برابری حقوق اقلیت های قومی و مذهبی در شهرستان و اعطای پست های مهم مدیریتی كه نقطه قوتی برای جلب نظر اقلیت های قومی ، مذهبی از جمله مسلمانان اهل سنت شد.

پرداختن به مطالبات اقلیت های دینی و مسلمانان اهل تسنن .

توجه و گوش دادن به انتقادات آنها .

مردم مسلمانان این منطقه اكثراً شافعی مذهب هستند كه بیشترین قرابت و نزدیكی را به مذهب تشیع دارند و با شیعه نشینان این شهرستان به خوبی و برادری با یكدیگر زندگی می كنند و توقعات مذهبی ندارند بلكه خواسته ی آنها رعایت حقوق شهروندی است .

برپایی(( نشست تقریب مذاهب ))با حضور حجت الاسلام جناب  آقای یونسی دستیار ویژه ریاست محترم جمهور در امور اقوام ، اقلیت های دینی و مذهبی   و جناب آقای دكتر نجفی استاندار محترم گیلان در روز پنجشنبه مورخ 27/9/93 در مكان سالن اجتماعات دانشگاه پیام نور تالش و تاكید بر اتحاد و انسجام و همدلی و مودت و دوستی  دو مذهب شیعه و سنی منطقه . و پرهیز از بدگمانی و احسااس بی عدالتی كه دولت تدبیر و امید  با بیان مصادیق و با محبت بیشتر موجب رفع آن می گردد تا سوء ظنی حاصل نشود.   دعوت همه ائمه جمعه اهل سنت شهرستان آستارا در مراسم موصوف وبهره گیری از عناصر ذی نفوذ ، علماء ، ائمه جماعات اهل  سنت  ، شوراها ، دهیاران ، خانواده شهید ، افراد علمی و فرهنگی در جهت مبلغین خوب برای اهل سنت .

اعزام خانواده های اهل تسنن  جهت زیارت مشهد مقدس و قم و همچنین  كربلای معلی و اهداء جوایز و هدایا به بهترین دلنوشته های آنها

جلسه مسئولین شهرستان در مناطق اهل تسنن ترجیحاً فقیرنشین بصورت چهره به چهره و توجه به گفت و شنود آنها .

جلسه همفكری مشترك با فرهیختگان اهل تسنن در خصوص چگونگی برگزارذی هفته بزرگداشت وحدت و ضرورت انسجام و همدلی و هم افزایی مثبت میان مواضع ، مطالبات و اظهارات آنها.

 

 

مشاهیر ، شخصیتهای علمی ، فرهنگی ، ورزشی و سرداران شهید شاخص در شهرستان :

علمی

دكتر ناصر وثوقی(پزشك عمومی)-دكتر بهزاد عباسقلی زاده(فوق تخصص ارتوپدی)- اسد معانی؛ رئیس دیوان محاسبات استان گیلان-دكتر افشین نجاتی(متخصص قلب)- دكتر اسپیدكار(متخصص كلیه)

فرهنگی و دانشگاهی

دكتر عابد بدریان(دكترای شیمی واستاد دانشگاه گیلان)- دكتر رویا ستارزاده( استادیار دانشگاه علوم پزشكی تهران)- دكتر علیرضا كریمزاده( استاد دانشگاه اتاوا و رئیس دپارتمان زمین شناسی دانشگاه تبریز)-دكتر احسان شفیقی؛ استاد دانشگاه آزاد اردبیل- دكتر اورنگ استقامت ؛ استاد دانشگاه آزاد گیلان و اردبیل

حوزوی

حجت الاسلام و والمسلمین كاظم حافظ نیا- دكتر رضا برنجكار(رئیس دانشگاه پردیس قم)- حجت الاسلام و المسلمین  لقمان نیا(استاد دانشگاه و امام جمعه اسبق آستارا)- ذكریا هاشمی امام جمعه اهل سنت

سیاسی

دكتر اسماعیل آهنی(نماینده دوره دوم مردم آستارا در مجلس شورای اسلامی )-شاپور مرحبا نماینده  دوره های چهارم، پنجم و هفتم مردم آستارا در مجلس شورای اسلامی)-فرهاد دلق پوش( نماینده دوره هشتم مردم آستارا در مجلس شورای اسلامی)-صفر نعیمی (نماینده دور نهم مردم آستارا در  مجلس شورای اسلام-)

هنری و ادبی

اكبر اكسیر ؛شاعر و طنز پرداز – نیما رهایی؛هنرپیشه- اشرف حریری؛ محقق و نویسنده-اسداله عبادلهیان؛ نویسنده- آقای  كریم صمدزاده ؛  استاد خوشنویسی وعضو اصلی انجمن خوشنویسان ایران

ورزشی

نام آوران آستارا در میادین مختلف ورزشی : پایان  رافت فوتبالیست اسبق باشگاه پرسپولیس ، مهدی جوهری ، مقصود چنددل (رشته فوتبال )-نیما مجیدی قهرمان جهان و كاپیتان تیم ملی كیك بوكسینك ایران، غفور نصیری (رشته كاراته ) - مسعود فیض اله پور ، مهران فرجی (رشته والیبال ) –سهند بابایی ، فرزاد راعی (رشته بوكس) – مجید دوستعلی ، نوید لایقی (رشته كشتی) – روبین بهمنش (رشته بسكتبال)

سایر

آقای علی پورواجد(معاون سیاسی اسبق فرمانداری آستارا)- حاج رحیم كریم زاده

سرداران شهید

شهید یوسف مرحبا – رضوان بیسوده – روحانی شهید علیرضا محمدزاده

 

 

تشكل های كارگری و اصناف :

تشكل كارگری در این شهرستان  منفی میباشد.

اصناف : 19 اتحادیه در قالب اتاق اصناف - یك پایگاه بسیج اصناف 

دو پایگاه بسیج  اتحادیه هتل داران و اتحادیه  قالیبافان

 

 

اهم سازمان های مردم نهاد (سمن ها ) :

ردیف

نام موسسه

زمینه فعالیت

سال تأسیس

تعداد اعضاء

مدیریت

دارای مجوز از

1

موسسه كار واشتغال زایی پیشگامان عصر نوین آستارا

اجتماعی

1391

1000 تحت پوشش

میر صفر مكتبی اصل

فرمانداری آستارا

 

 

آموزش:

آستارا برای سالیان مدید و از سال‌های پیش از وقوع انقلاب اسلامی رکورددارِ میزان جمعیت باسواد در کشور است. مطابق آخرین آمار آستارا با داشتن بیش از ۹۸٫۸٪ باسواد نخستین شهر باسواد ایران است.

اکنون طبق آمار منتشر شده از سوی اداره کل آموزش و پرورش استان گیلان و برگزاری جشن ریشکنی بی سوادی در سال ۱۳۸۷ به ۱۰۰ درصد افزایش یافته‌است.

در آستارا از دیرباز، مکتب خانه‌هایی در سطح شهر و روستا وجود داشته‌است. در آغاز جنبش مشروطه در این شهر، چند مکت خانه معروف دایر بوداین مکتب خانه‌ها اغلب در مساجد و یا خانه‌های شخصی تشکیل و توسط معلمین روحانی اداره می‌شدند. به طوری که آقای میرزامحمد آخوندزاده در کتاب خاطرات خود نوشته‌است، در آستارا قبل از سال ۱۲۸۷ یعنی تاسیس مدارس جدید(دبیرستان حکیم نظامی ومدرسه سنایی سیبلی)، مکتب خانه‌های آبرومندی وجود داشته‌است. همانطور که آقایان عبدالحسین انصاری و سید محمد علی جمال زاده در خاطرات خود نوشته‌اند[نیازمند منبع]:مدارس ملی جدیدی که در تهران بعد از مشروطیت دایر شده بود، با مکتب خانه ها چندان تفاوتی نداشته‌اند فقط کمی تمیزتر و آبرومندتر بودند. مدرسه ملی آستارا هم مانند مدارس ملی اولیهٔ تهران همانند مکتبخانه‌ها بوده‌است. از جمله مکتب خانه‌های پسرانه آستارا در آن زمان مکتب خانه ملا رحیم طایر (ضیاء) در ساختمان دو مرتبه وهاب زاده‌ها و مکتب خانه ملا محمود (نیای محمودیان) در خیابان حکیم نظامی در خانه شخصی او و مکتب خانه میزا جعفرقلی نعمت اللهی در مسجد آبروان (حسینیه میرزا) وابسته به مسجد آبروان که بعدها مسجد مستقلی شد فعال بودند. علاوه بر مکتب خانه‌های پسرانه، چند مکتب خانه مخصوص دختران هم در این شهر دایر بود که مدیره آن جا را ملا باجی می‌نامیدند. اغلب این مکت خانه‌ها در کلاس‌های اول بطور مختلط (پسر و دختر) تشکیل می‌شد. از جمله مکتب خانه ملا باجی مش خجه (مشهدی خدیجه) که در کوچه مجتهدی مکتب خانه داشت و آقای جلیل بزرگمهر فرزند شیخ عبدالحمید مجتهدی (مجتهد آن زمان آستارا) در کتاب خاطرات خود می‌نویسد:پدرم قبل از هفت سالگی مرا به مکتب خانه مش خجه که در همسایگی ما بود سپرد. مکتب خانه دیگر مکتب خانه خانم سیده بیگم (مادر بزرگ آقای میر ایوب سیدی مقدم و مرحوم یعقوب بصیر)در کوچه عباسیه دایر بود. مدیر و معلم مکتب خانه دیگر مرحومه فاطمه شاهین معروف به ملا نقل بود. این بانوی باسواد که در مدارس باکو تحصیل کرده بود، در آن موقع برای بانوان خانواده‌های اعیان و ثروتمندان مانند یک روحانی، درخانه‌ها روضه می‌خواند و از روی کتاب مسائل شرعی می‌گفت. از این جهت او را ملا نقل می‌نامیدند چون که در واقع یک ملای مخصوص بانوان بود.

به دلیل مسافرت بازرگانان، تجار و ساکنین این شهر به نقاط مختلف روسیه و دیگر ممالک اروپایی، فرهنگ و تمدن جدید اروپا سریعتر به این شهرستان نفوذ کرده و تقریباً همزمان با تاسیس دارالفنون تهران، در آستارا نیز مدرسهٔ صادقیه- با نام اولیه مبارکه- احداث گردید.

در دوره قاجاریه به همت وتلاش اهالی با فرهنگ آستارا نخستین مدرسه به سبک نوین به نام دبیرستان حکیم نظامی درسال۱۲۸۷ه. ش بنا نهاده شد که به همراه مدرسه سنایی سیبلی درسال ۱۳۸۷ جشن یکصدسالگی خود رابرگزار کردند.

همچنین در سال ۱۳۰۰، نخستین مدرسهٔ دخترانه به نام «تربیت بنات» و همچنین قرائت خانه در این شهر تأسیس شد که با کمی وقفه در سال ۱۳۰۸، نخستین گروه دانش آموختگان دختر، گواهی نامهٔ ۶ ساله ابتدایی را اخذ کردندایجاد این مراکز سبب رشد و ارتقا فرهنگ منطقه شده‌است. از افراد معروفی که در مدارس آستارا تدریس می‌کرده‌است، شاعر معاصر نیما یوشیج است.

ازجمله دیگر مدارس قدیمی آستارا می‌توان به مدرسه ابتدایی شهیدمدنی(داریوش سابق) اشاره کرد که در سال ۱۳۱۹ه. ش کار آموزش وپرورش دانش آموزان را آغاز کرده‌است. شایان ذکر است قدمت بنای مدرسه به بیش از یکصدسال پیش بر می‌گردد که از مکان‌های نظامی استارا محسوب می‌شد.

از قدیمی ترین و نخستین کتابخانه کشور ، کتابخانه عمومی شماره یک آستارا(در گذشته قرائت خانه آستارا) به تاریخ ۱۳۰۳ تاسیس شده است.

اموزش عمومی:

طبق آخرین آمار ارائه شده از سوی اداره آموزش و پرورش آستارا ، در سال تحصیلی ۹۲-۱۳۹۱ تعداد دانش آموزان مدارس دولتی و غیردولتی ۱۴۵۰۰ اعلام شده است که در ۷۴ مدرسه ابتدایی ، ۳۰ مدرسه راهنمایی و ۲۰ مدرسه متوسطه در شهرستان آستارا مشغول به تحصیل می باشند.

فرهنگیان و معلمان:

ردیف

مقطع

مرد

زن

جمع

1

ابتدایی

135

185

320

2

راهنمایی

61

75

136

3

متوسطه

94

79

173

 

جمعیت دانش آموزی :

ردیف

مقطع

پسر

دختر

شهری

روستایی

1

ابتدایی

4213

4129

5627

2715

2

راهنمایی

1320

1268

2130

458

3

متوسطه

2070

1912

3850

132

 

آموزش عالی:

  • دانشگاه آزاد اسلامی آستارا
  • آموزشکده فنی وحرفه‌ای سما واحد آستارا
  • دانشگاه پیام نور مرکز آستارا
  • دانشگاه جامع علمی وکاربردی آستارا
  • مؤسسه آموزش عالی شهریار آستارا
  • حوزه علمیه برادران حضرت ولی عصرآستارا

 

شایان ذکر است نخستین مرکزآموزش عالی درآستارا، دانشگاه آزاد اسلامی است که تاسیس آن به سال تحصیلی ۱۳۶۶/۶۷ بر می‌گردد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا با دورشته کشاورزی ومعارف اسلامی وجذب ۲۵۸ دانشجو کار خود را آغاز کرده‌است. در حال حاضر بیش از 10000 هزار دانشجو و طلبه در دانشگاه‌ها و حوزه علمیه در حال تدریس می‌باشند.

ردیف

نام دانشگاه و مركز آموزش عالی

سال تأسیس

تعداد دانشكده

تعداد رشته

مقاطع تحصیلی

تعداد هیأت علمی

تعداد افراد هیأت علمی با تحصیلات

تمام وقت

پاره وقت

لیسانس

فوق لیسانس

دكترا

1

دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا

1366

2

78

كاردانی-كارشناسی-كارشناسی ناپیوسته-كارشناسی ارشد

93

-

-

66

27

2

دانشگاه پیام نور واحد آستارا

1377

1

13

كارشناسی

-

-

-

5

2

3

موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی-غیردولتی شهریار آستارا

1387

1

22

كاردانی-كارشناسی-كارشناسی ناپیوسته

3

63

-

60

3

4

مركز آموزش علمی و كاربردی آستارا

1388

-

12

كاردانی- كارشناسی

تمامی مدرسین حق التدریس می باشند.

73

-

17

2

 
دولت و ملت همدلی و همزبانی